استان اردبیل به دلیل دارا بودن آثار متعدد تاریخی و طبیعی، آب وهوای معتدل، آب های گرم و معدنی، مزارع، مراتع و جنگل های متنوع، در ردیف استان های دیدنی کشور قرار دارد.

نام اردبیل در منابع تاریخی بعد از اسلام، به صورت های آردویل، اردبیل، آرتاویل، دارالارشاد، دارالعرفان و… آمده است.

این شهر در گذشته به علت قرار داشتن در مسیر جاده ابریشم از رونق اقتصادی بسیاری برخوردار بوده است و بر همین اساس مناطق تاریخی زیادی در این استان یافت می شود. که در این گزارش به آنها می پردازیم.

سیدامین الدین جبرئیل پدر شیخ صفی جد سلاطین صفوی

بقعه سیدامین الدین جبرئیل پدر شیخ صفی جد سلاطین صفوی در روستای کلخوران در ۳ کیلومتری اردبیل واقع است.

بنای بقعه مربوط به اوایل قرن دهم هجری است.

بنا در محوطه باغی به ابعاد ۱۵۰در۲۰۰ متر قرار دارد که مقبره سیدامین به صورت ۸ ضلعی در وسط باغ واقع شده است.

مطالب بیشتر در این مورد را اینجا بخوانید.

بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی آرامگاه شاهزادگان و سرداران قزلباش

یکی از مناطق تاریخی و گردشگری اردبیل، بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی است. این منطقه دست کم از هزاره ششم قبل از میلاد دارای سکنه بود و شاه اسماعیل نخستین دولت تشیع را در اردبیل بنا کرد که دردوره صفوی این شهر از لحاظ سیاسی و اقتصادی از شهرهای مهم ایران بوده است.

معروف ترین بنای تاریخی اردبیل، بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی از ۱۰ اثر باستانی مهم کشور به شمار می رود.

بنای ابتدایی این بقعه به قبل از اسلام باز می گردد.

این بنا در سال۷۳۵ هجری قمری به وسیله شیخ صدرالدین موسی فرزند شیخ صفی بنا شده است.

در حال حاضر این مجموعه از ۸ بخش اصلی شامل: مسجد جنت سرا، قندیل خانه، حرم خانه، چینی خانه، چله خانه، شربت خانه، گنبد الله الله و شهیدگاه تشکیل شده است.

افزون بر مقبره شیخ صفی و مرقد شاه اسماعیل اول، آرامگاه سایر شاهزادگان و سرداران قزلباش در محل شهیدگاه قرار دارد.

پادشاهان صفوی توجه بسیار زیادی به این بقعه داشته اند و افزون بر توسعه و تعمیر آن آثار بسیار گرانبها و نفیسی را وقف آن کردند که متاسفانه بسیاری از این نفایس، زینت بخش موزه های جهان شده است.

برای خواندن ادامه این مطلب اینجا کلیک کنید

بازار اردبیل یادگار دوره صفویه

بازار اردبیل یادگار دوره صفویه در زمان وجود جاده ابریشم از رونق و اعتبار خاصی برخوردار بوده است.

در این مرتبط بخوانید:

راسته بازار اردبیل؛ روایتگر ظرافت معماری کهن آذربایجان

قسمت های اصلی مجموعه بازار اردبیل شامل: راسته اصلی، پیر عبدالملک، قیصریه، کفاشان، علافان، زرگران، سراجان، پنبه فروشان، زنجیرلو، حاجی احمد، حاجی شکر، مجیدیه و مسجد جامع است.

حمام ظهیرالاسلام (گنجینه مردم شناسی)

این موزه در میدان عالی قاپو ابتدای خیابان سعدی قراردارد و در سال ۱۳۷۸ توسط اداره میراث فرهنگی مرمت و بازسازی شده و به موزه مردم شناسی تبدیل شده است.

در این باره بخوانید:

تصاویری از موزه مردم شناسی اردبیل

حمام ظهیرالاسلام ؛ تاریخ گویای منطقه اردبیل

در این موزه، می‌توان انواعی از مجسمه‌ با پوشش محلی مردم اردبیل، آثار و دست‌نوشته‌هایی از تاریخ، فرهنگ و هویت این ناحیه از کشور را مشاهده کرد.

جمعه مسجد اردبیل یادگاری از دور سلجوقیان

از دیگر بناهای تاریخی ارزشمند و گردشگری اردبیل، «مسجد جمعه» است که در دوره های مختلف اسلامی بویژه دوره سلجوقی شکل گرفته است.

یکی از استثنائاتی که در ساخت این مسجد وجود دارد شکل‌گیری و نقشه مسجد جمعه اردبیل است که بر خلاف مساجد دوره سلجوقی که اغلب به صورت چهار ایوانی بنا شده به این شکل ساخته شده است و این نقطه این مسجد را از بسیاری از مسجدهای دیگر متمایز کرده است.

برای خواندن مطالب مرتبط، همین جا کلیک کنید.

امامزاده صالح(ع) یا ‏اوغلان امامزاده‌ سی

این بزرگوار همانند جناب امامزاده سیدصدر الدین(ع)، در نیمه اول قرن سوم هجری به اردبیل تشریف آورده اند و بنا به نظر صاحب«بحرالانساب» یکی از سه اولاد بلافصل امام موسی کاظم(ع) می‌باشد که به  اردبیل آمده اند.

در این مورد بخوانید: 

قیز امامزاده سی، سیده ای غریب و تنها در خاک اردبیل با قدمتی تاریخی

طبق روایات ایشان بعد از شنیدن خبر و لیعهدی امام رضا (ع) و در اواخر قرن دوم از عراق به سمت ایران کوچ می کند اما امام بعد از شهادت برادرش امام رضا علیه السلام بر علیه خلیفه عباسی قیام می نماید. اما پس از شهادت سر مبارک ایشان از تن جدا و برای حاکم ری فرستاده می شود و شیعیان و دوستداران خاندان عصمت و طهارت سر مبارک این امامزاده عظیم الشان را در روستایی نزدیک ری(میدان تجریش امروزی) به خاک سپرده می شود.

مطالب بیشتر در این مورد را اینجا بخوانید.

برج شاطر با تپه‌های باستانی

یکی از مناطق تاریخی و گردشگری شهر اردبیل، برج شاطر است.

برج شاطر در فاصله ۶ کیلومتری شهر اردبیل قرار دارد و قدمت آن به دوران قبل از اسلام باز می گردد.

«صومعه»، نام روستایی است که «برج شاطر» در آن احداث شده و تپه‌های باستانی متعددی در پیرامون و اطراف آن قرار گرفته است.

برای خواندن ادامه این مطلب، همین جا کلیک کنید.

مسجد میرزا علی اکبر، مسجد انقلابی اردبیل

از شگفتی های بی نظیر این مسجد میرزا علی اکبر می توان به وجود دو در با ابعاد سی در بیست و چهار اشاره کرد.

همچنین سی ستون با قطر های نود سانتی متری وزن گنبد و سقف بنای مسجد را به دوش می کشند.

مصالح اصلی به کار برده شده در این مسجد از آجر است.

برای ادامه خواندن این مطلب، همین جا کلیک کنید.

امام زاده حلیمه خاتون، بیمارستان فاطمی – شیرخورشید سابق، پل سه چشمه، پل سامیان، پل کلخوران، پل الماس، پل گیلانده، پل نادری، تالار حکمت، حمام یعقوبیه، حمام زینال، حمام پیر، سنگ نبشه ساسانی، موزه تاریخ طبیعی، موزه صنایع دستی، موزه مفاخر دینی، از سایر آثار تاریخی اردبیل محسوب می شوند.

با همه این داشته ها، اردبیل نتوانسته آن گونه که باید و شاید از ظرفیت ها واستعدادهایش بهره برداری کند.

هجوم گردشگران در فصول بهار و تابستان وعدم ورود گردشگر در فصول پائیز و زمستان موجب شده تا گردشگری در این منطقه به صورت فصلی باشد که امید می رود از پتانسیل های بالقوه گردشگری استان با همت مسئولان نهایت استفاده وبهره برداری شود.

مسلم نوروززاده