معرفی قوربان تپه‌سی

به گزارش دیدشهر؛ ‎قبرستان سه‌هزارساله‌ی «قوربان تپه‌سی» واقع در روستای «خورامو» در مشکین شهر واقع شده است.

‎این گورستان تاریخی در بهار نود و یک توسط میراث فرهنگی استان و به سرپرستی دکتر رضا رضالو حفاری شد و در آن چهل و سه گور حاوی اسکلت انسان و اسب به همراه هدایا و نذورات فراوانی که در برابر مردگان نهاده بودند متعلق به هزاره‌ی اول پیش از میلاد کشف شد که از نظر دکتر رضالو متعلق به ترکهای سکایی بوده است.

‎هرودوت مینویسد: سکاها در اولین سالگرد امپراطور بر سر مزار وی گرد آمده پنجاه تن از نوکران و پنجاه رأس از بهترین اسب‌های وی را کشته مومیایی کرده و همگی آنها را در اطراف شاه به صورت عمودی و ایستاده دفن می‌کردند.

‎کلید فهم نام این قبرستان در نام روستای خورامو و‌محوطه‌ی قوربان تپه‌سی نهفته است.

در اواخر دهه‌ی ۱۹۶۰ ضیاء بنیادوف ضمن عدم پذیرش تفاسیر موجود در ارتباط با کلمه‌ی حوررم(لقب طرفداران بابک) به نظر موسیس کاتان اشاره می‌کند مبنی بر اینکه هونها از خدایی به نام قور برخوردار بودند که در برابر وی اسب قربانی میکردند.

‎خورامو تغییر یافته‌ی قورامو است که از سه جزء قورآماو تشکیل شده است. «قورام» یعنی من قور هستم که اشاره به وجود خدای قور می‌باشد و «او یا ائو» به معنی خانه است و قورامو به معنی محل سکونت خدای قور می‌باشد.

قوربان تپه‌سی نیز هم می‌تواند برگرفته از لغت قور_بان به معنی خانه‌ی بزرگ قور و هم به معنی رسم قربانی کردن اسب در آن منطقه باشد.

‎رسم قربانی کردن اسب برای پادشاهان در همه ادوار تاریخ ترکها دیده می‌شود. در نوشته‌های اورخون_یئنی‌سئی مرتبط با بیلگه‌خان و کول‌تیگین آمده است که در مراسم تدفین آنها لی‌-سو سفیر چین حاضر شده و بهترین اسبهای خود را سربریده است. ابن‌بطوطه نیز در سفرنامه‌ی خود از تدفین چهار اسب به همراه جسد خانهای ترک خبر می‌دهد.

با این تفاسیر این منطقه محل مقدس خدای قور بوده است که شاهان سکایی نیز در آن دفن شده و اسبهایی برایش قربانی کرده‌اند و اینک اینچنین در معرص نابودی قرار گرفته است. لازم به توضیح است که تا چند دهه‌ی پیش اهالی روستاهای خورامو، قاراگؤل، میرکندی و … برای برگزاری «مراسم دودو» یا همان نماز طلب باران در این مکان مقدس جمع می‌شدند.