https://didshahr.ir/274

طرح پاکبان محرم، امسال وارد چهارمین سال اجرای خود می‌شود. طرحی که در سه سال گذشته دستاوردهای خوبی در حوزه تنظیف شهری در ایام عزاداری محرم در اردبیل داشته است.

ماه محرم در کنار عزاداری و مراسم‌های سنتی و همه خصوصیات معنوی خاص خودش، از نظر تغییر ظاهر شهر هم در اذهان مورد توجه است. با آمدن ماه محرم فقط پرچم‌ها و پارچه‌های سیاه ظاهر شهر را عوض نمی‌کنند. ظروف یک بار مصرف رها شده در خیابانهای شهر یکی از معمولترین تصاویریست که با فکر کردن به ظاهر شهر در ماه محرم به ذهن خطور می‌کند. یکی از ملزوم‌ترین فرهنگ‌سازی‌ها برای همکاری با کارگران تنظیف شهرداری و البته خدماتی که شهرداری‌ها باید ارائه دهند در همین زمینه، یعنی نظافت شهری در ایام ماه محرم است.

پاکیزگی نشانه‌ ایمان و رعایت آن برای مسلمانان واجب است و مردم باید در برگزاری مراسم‌ها، ضمن تکریم مقام شامخ بزرگان دین، زیبایی چهره‌ شهر را حفظ کنند که این مورد متاسفانه در شهر معمولا رعایت نمی‌شود. این مشکل در روزهای عزاداری به ‌ویژه از شب‌های پنجم محرم تا نیمه ماه بیشتر به چشم می‌آید.

چنانچه شهر در روزهای منتهــی به تاسـوعا و عاشورا و روزهـای پس ‌از آن با حجم انبوهی از ظروف یک‌بار مصرف و زباله مواجه است. بر همین اساس سالانه روزهای اوج عزاداری سید و سالار شهیدان روزهای سخت و مشقت‌بار کارگران شهرداریی برای نظافت شهر است درحالی‌ که عزادار واقعی امام حسین(ع) هرگز موجب مشقت و دردسر همشهریان خود را فراهم نمی‌کند.

اقامـه عـزای حسینی بعد از انجام واجبات و ترک محرمات، برترین اعمال است کــه در سخنان بزرگان دین بسیار مورد تأکید قــرار گــرفته و در این میان عزاداران بهتر است از هر لحاظ عزای حسینی را با خلق ‌و خوی اسلامی عجین کنند. رعایت نظافت و پرهیز از آلوده کردن شهر به هنگام استفاده از نذری و رعایت حال رفتگران می‌توانـد در کنار برگزاری باشکوه عزای حسینی، فضای معنوی بیشتری را به مراسم بخشیده و شأن مراسم را حفظ کند.

امسال نیزیک پویش مردمی برای جلب مشارکت اجتماعی در خصوص ظروف یکبار مصرف پرکاربرد در قالب احسـان و نذورات برای تنظیف عمومی شهـرها شـکل گرفتـه است و شهـروندان در این راستا می‌تواننـد با حفـظ نظافت و زیبـایی شهر، شهرداری کاستن از بار اضافـی ظروف یکبار مصرف نذورات همراهی داشته باشند.

افرادی که در ایـام محرم و صفر اقدام به توزیع نذری در مساجـد و تکیــه‌ها می‌کنند، بهتر است برای حفظ نظافت و جلوگیری از نازیبا شدن محیط تدابیری بیاندیشند و بعد از ادای نذورات خود کارگران تنظیف شهــری را با انبـار زباله روبرو نکنند. برای مثال تعدادی پاکت و سطل زباله در مقابل این مکان‌ها قرار دهند تا شهروندان پس از پذیرایی، ظروف خالی خود را در پاکت‌های زباله بریزند. و البته خود مردم نیز در راستای حفظ نظافت شهری در این ایام باید همکاری لازم را داشته باشند.

در سال گذشته سـوگواران حسینی و همشهریان به نحوی مراسم عزای محرم را برپا داشتند که شهر از لحاظ نظافت و پاکیزگی سرآمد شهرهای ایران باشد. امسال هم به همت شهـرداری اردبیل و انجمن دیده‌بان طبیعت اردبیل طـرح پاکبـان محـرم با رویکرد فرهنگســازی بــرای چهـارمیـن سال متـوالی اجـرا می شود.

نه به ظروف پلاستیکی

ظروف پلاستیـکی تا ۳۰۰ سال در طبیعت می‌مانند و تجزیه نمی‌شوند. از طرفی استفاده از این ظروف با مواد غذایی گرم سرطان زا بوده و برای سلامتی مضر است. در عین حال طی سال‌های‌ اخیر مواد پلاستیکی با ورود گسترده به زندگی مردم جای خود را در توزیع نذورات ماه محرم نیز باز کرده‌اند. در حالی که در گذشته نه چندان دور ظروف مخصوصی برای این دست برنامه‌های معمول ماه محرم هر سال مورد استفاده قرار می‌گرفت. سال گذشته شهرداری اردبیل با ابتکار انجمن دیده‌بان طبیعت اردبیل در روزهای تاسوعا و عاشورا ظروف گیاهی به ایستگاه‌های صلواتی سطح شهر هدیه داد. هر چند در روزهای اخیر اخباری مبنی بر ورود مواد پلاستیکی قابل بازیافت به کشور منتشر شد. با این حال حرکت شهرداری با توجه به حضور انبوه مردم در سطح در شهر در تعطیلات روزهای پایان دهه نخست محرم به نوع توانست توجه افکار عمومی را نسبت به ضروروت بازنگری در مصرف بی‌رویه پلاستیک جلب کند.

آب همواره در میان مردم ایران به جهت وضعیت اقلیمی آن عنوان مایه حیات مطرح بوده است. با این وجود به دنبال واقعه عاشورا ارزش آب نزد ایرانیان تا حد یک ماده ارزشمند از حیث معنوی ارتقا یافت. ابا عبدالله الحسین (ع) و یارانش با لبهای تشنه در دشت کربلا به شهادت رسیدند. بدین جهت تمرکز دادن افکار عمومی به این مسله در شرایطی که کشور با بحران بی‌آبی مواجه است می‌تواند موجب آگاهی مردم در زمینه استفاده بهینه از آن شود. همچنین ظرفیت‌های شگرف ماه محرم در اردبیل که از آن به عنوان پایتخت حسینیت یاد می‌شود می‌تواند در سوق دادن به سمت و سوی آگاهی بخشی محیط زیستی موثر باشد. بدین جهت امسال عزاداران حسینی در سطح شهر اردبیل به پیام‌هایی برخوردند که با تلفیق ماه محرم و مقوله محیط زیست سعی در فرهنگ‌سازی محیط زیستی در میان مردم را داشت.

پاکبانان محرم

سال گذشته، در این طرح که برای سومین سال متوالی در اردبیل و در روزهای تاسوعا و عاشورای حسینی در مرکز شهر برگزار شد، بیش از از ۴۰۰ نفر از فعالان محیط زیست و علاقمندان به طبیعت در قالب تشکل های مردم نهاد و انجمن دیدبان طبیعت گردهم آمدند تا نسبت به پاکسازی و نظافت عمومی شهر و مسیرهای عزاداری امام حسین(ع) اقدام کنند.

به گفته انجمن دیـدبان طبیـعت اردبیـل برای سومین سال متوالی بودکه طرح پاکبانان محرم در اردبیل اجرا شد و توانست به یک جریان فراگیری تبدیل شود که از همه گروه های جامعه، پزشکان، مهندسان، بازاریان، جوانان و اقشار مختلف در این طرح حضور پیدا می‌کنند، تا نسبت به آراستگی و پاکیزگی شهرشان به ویژه در ایام عزاداری حسینی کمک کنند.
شهردار اردبیل با بیان اینکه باید در اردبیل تولید، نگهداری و جمـع‌آوری و دفـن زبـاله بـه درستی مدیریت شود گفت: ما در قالب طرح پاکبان در ایام محرم سعی داریم تا همراه با مردم نسبت به جمع آوری به موقع زباله اقدام کرده و با همکاری شهرداری نسبت به دفن این پسماندها اقدامی سریع و به موقع انجام شود تا در مسیرهای عزاداری به ویژه میهمانان و گردشگرانی که حاضر می شوند اقدامی مناسب انجام شود.

مراسم نمادین طرح پاکبانان محرم امسال نیز با مشارکت فعالین در مسیرهای عزاداری اجرا می‌شود و در قالب این طرح تشکل های مردم نهاد از اقشار مختلف سعی دارند در روز تاسوعا و عاشورا نسبت به جمع آوری زباله و ظروف یکبار مصرف اقدام کرده و نسبت به آراستگی شهر اقدامی عملی را انجام دهند.

طرح پاکبان محرم، امسال وارد چهارمین سال اجرای خود می‌شود. طرحی که در سه سال گذشته دستاوردهای خوبی در حوزه تنظیف شهری در ایام عزاداری محرم در اردبیل داشته است. تاثیرگذاری این طرح در شکل‌دهی فرهنگ مشارکتی شهروندان برای حفظ تنطیف شهـری دستــاورد خوب و ارزشمندی است که پاکبان های محرم به آن دست یافته اند.

طرح پاکبان به نوعی برگرفته از یک سنت قدیمی در اردبیل است که در آن عصر روز تاسوعا، آخرین دسته عزاداری اقدام به تنظیف و رفت و روب مسیر اصلی عزاداری می کرد. طرحی که شاید خیلی از فعالان اجتماعی در اردبیل بارها در پی احیای این سنت قدیمی بودند، اما پاکبان محرم نیاز به یک پشتوانه و ضمانت اجرایی داشت.

شهرداری متولی اصلی در حوزه تنظیف شهری است و به نوعی فعالان اجتماعی و محیط زیست اردبیل در اجرای این طرح نیازمند نگاهی همسو در بدنه شهرداری اردبیل بودند. این امر سه سال پیش توسط نهادهای مردمی با حمایت شهرداری اردبیل شکل گرفت.

در خصوص تاثیـرگذاری پاکبـان‌ها در ارتقای فرهنگ شهروندان در خصوص حفظ نظافت فضای عمومی شهر در مسیر عبور دسته جات عزاداری، آمار رسمی‌ای منتشر نشده است، اما نگاهی به حجم میزان جمع آوری و انباشت زباله ها در ایستگاه‌های پاکبان‌ها و همچنین خودروهای حمل زباله به خوبی نشان می دهد که این طرح در سه سال گذشته تاثیرگذاری مثبت خود را نشان داده است.

تقویت چنین طرح ها و موارد مشابه با آن از سوی شهرداری اردبیل می تواند به مشارکت هر چه بیشتر شهروندان در اداره شهر منجر شود. این دقیقا در راستای همان اهدافی است که شهرداری از آن سخن می‌گوید و این مهم را توانسته در قالب مشارکت‌های اجتماعی شهروندان شکل دهد و این نشان می‌دهد که شهر انسان محور در دیدگاه او چه جایگاه ممتازی دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

انتشار مجدد مطالب تنها با ذکر نام منبع "دید شهر" مجاز میباشد.