عملیات اجرایی باغ مفاخر اردبیل با محوریت حفظ درختان، توسعه فضای سبز و ایجاد امکانات فرهنگی و گردشگری وارد مراحل پایانی شده و این مجموعه بهزودی میزبان شهروندان و گردشگران خواهد بود.
یکی از قدیمیترین و خاطرهانگیزترین باغهای اردبیل که سالها از دسترس شهروندان خارج شده بود، اکنون در آستانه بازگشایی قرار گرفته است. پروژه احیای «باغ مفاخر» به عنوان یکی از بزرگترین طرحهای حفظ فضای سبز شهری در اردبیل، پس از سه دهه انتظار وارد مراحل پایانی شده و قرار است تا سه ماه آینده به بهرهبرداری برسد.
رویای دیرینه شهروندان اردبیلی در آستانه تحقق
برای بسیاری از شهروندان اردبیل، این باغ تنها یک فضای سبز نیست؛ بلکه بخشی از خاطرات جمعی و هویت شهری محسوب میشود. نسلی از مردم این شهر هنوز خاطره قدم زدن در میان درختان سرسبز و فضای آرام این باغ را به یاد دارند؛ فضایی که در سالهای گذشته به دلیل مالکیت خصوصی، پشت دیوارهای بلند پنهان مانده و دسترسی عمومی به آن امکانپذیر نبود.
در این سالها بارها نگرانیهایی درباره خشک شدن درختان، تخریب فضای سبز و حتی تغییر کاربری باغ و ساختوسازهای بلندمرتبه مطرح شد؛ موضوعی که همواره با واکنش فعالان محیط زیست و شهروندان همراه بود.
تملک باغ با اعتبار ۸۵۰ میلیارد تومانی
با پیگیریهای انجامشده، سرانجام این باغ ارزشمند با اعتباری بالغ بر ۸۵۰ میلیارد تومان تملک شد تا از خطر تغییر کاربری و نابودی نجات یابد.
نایبرئیس مجلس شورای اسلامی در این خصوص اعلام کرده است که با همکاری وزارت راه و شهرسازی، حقوق مالکان به صورت کامل پرداخت شده و زمینه برای تبدیل این مجموعه به یک فضای عمومی و ماندگار فراهم شده است.
این اقدام را میتوان یکی از مهمترین پروژههای حفاظت از فضای سبز شهری در اردبیل طی سالهای اخیر دانست؛ پروژهای که علاوه بر حفظ محیط زیست، نقش مهمی در افزایش سرانه فضای سبز شهر خواهد داشت.
باغ مفاخر؛ تلفیقی از طبیعت، فرهنگ و هویت شهری
مدیریت شهری اردبیل از نخستین روزهای اجرای پروژه تأکید کرده است که هیچگونه تغییر کاربری در این باغ انجام نخواهد شد و تمام تلاشها بر حفظ اصالت تاریخی و طبیعی مجموعه متمرکز است.
بر همین اساس، طرح بازآفرینی باغ با الگوبرداری از معماری باغ ایرانی و از طریق برگزاری مسابقه طراحی در سطح کشور تهیه شد. هدف اصلی این طرح، ایجاد فضایی است که علاوه بر حفظ درختان و پوشش گیاهی، به مرکزی فرهنگی و گردشگری برای شهروندان و مسافران تبدیل شود.
حفظ درختان؛ اولویت اصلی پروژه
یکی از مهمترین ویژگیهای پروژه احیای باغ مفاخر، حفاظت حداکثری از درختان موجود است. درختانی که امکان حفظ آنها وجود داشت در محل باقی ماندهاند و درختانی که نیاز به جابهجایی داشتند نیز به نقاط مناسب در همان محدوده منتقل شدهاند.
همچنین برای تقویت پوشش گیاهی باغ، بیش از یک هزار و ۶۰۰ اصله درخت مثمر جدید در این مجموعه کاشته شده است؛ اقدامی که نقش مهمی در افزایش سرانه فضای سبز و بهبود کیفیت هوای شهر خواهد داشت.
امکانات جدید برای شهروندان و گردشگران
بر اساس طرح اجرایی، باغ مفاخر تنها یک پارک شهری نخواهد بود، بلکه به مجموعهای چندمنظوره تبدیل میشود که قابلیت میزبانی از فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی و گردشگری را دارد.
از جمله امکانات پیشبینیشده برای این مجموعه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مسیرهای استاندارد پیادهروی
- آبنمای طبیعی و فضای آرامشبخش
- محوطههای استراحت و نشیمن
- فضاهای مناسب عکاسی
- نصب سردیس مفاخر و مشاهیر اردبیل
- پارکینگ و خدمات رفاهی
- ورودی اصلی از سمت میدان بسیج
- دو ورودی فرعی برای تسهیل دسترسی شهروندان
همچنین پیادهروی مجاور باغ نیز توسعه یافته و عرض آن افزایش خواهد یافت تا شرایط مناسبی برای تردد شهروندان فراهم شود.
باغ مفاخر؛ نماد توسعه پایدار در اردبیل
کارشناسان شهری معتقدند احیای این باغ فراتر از یک پروژه عمرانی است و میتواند به عنوان الگویی موفق در حفظ فضاهای سبز ارزشمند شهری مطرح شود. در شرایطی که بسیاری از شهرها با کاهش سرانه فضای سبز و گسترش ساختوسازهای بیرویه مواجه هستند، بازگرداندن یک باغ تاریخی به چرخه زندگی شهری اقدامی ارزشمند و ماندگار به شمار میرود.
با تکمیل عملیات اجرایی طی ماههای آینده، «باغ مفاخر اردبیل» پس از حدود ۳۰ سال بار دیگر میزبان شهروندان خواهد شد؛ رویدادی که میتواند یکی از مهمترین اتفاقات عمرانی، فرهنگی و زیستمحیطی سالهای اخیر این شهر باشد.