برج قارلوجا در دهستان قارلوجا در شهرستان پارس آباد مغان قرار دارد و از یک بنای کوتاه هشت ضلعی با ۱/۷۵ متر اضلاع، و پنج متر ارتفاع تشکیل شده است.
به گزارش دیدشهر، برج هشتضلعی قشلاق قارلوجا یکی از آثار تاریخی کمتر شناختهشده در استان اردبیل است که در روستای زیبای قشلاق قارلوجا و در نزدیکی رودخانه مرزی ارس واقع شده است. این بنای ارزشمند در مسیر جاده خمارلو به اصلاندوز قرار دارد و با ساختاری منحصر به فرد و پیشینهای چند صد ساله، روایتگر بخشی از تاریخ غنی منطقه مغان است.
مشخصات معماری برج
این بنا از یک ساختار هشتضلعی سنگی تشکیل شده که هر ضلع آن حدود ۱٫۷۵ متر و ارتفاع کلی بنا حدود ۵ متر است. سبک معماری آن به دورههای ایلخانی تا صفوی نسبت داده میشود؛ بهویژه اینکه برخی منابع، زمان ساخت اولیه آن را به قرن هفتم یا هشتم هجری قمری نسبت میدهند. در دوره صفویه نیز مرمتهایی بر روی این برج انجام گرفته که نشاندهنده اهمیت و احترام به این سازه در طول قرون مختلف است.
مصالح و ویژگیهای ساخت
تمامی بخشهای بنا، از دیوارهها گرفته تا گنبد بالای برج، از سنگهای تراشخورده با مهارت بالا ساخته شدهاند. در درون این بنا، سردابهای سنگی وجود دارد که به احتمال زیاد، محل دفن یکی از شخصیتهای برجسته یا بزرگان مذهبی و سیاسی آن دوره بوده است. نبود کتیبه یا سند مکتوب دقیق، شناسایی هویت مدفون را دشوار کرده، اما ساختار معماری و موقعیت قرارگیری برج، احتمال وجود آرامگاه را بسیار بالا میبرد.
ارزش تاریخی و ثبت ملی
این اثر تاریخی در تاریخ ۱ فروردین ۱۳۴۷ با شماره ثبت ۷۹۹ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید و از آن زمان تاکنون، تحت حفاظت میراث فرهنگی کشور قرار دارد. قرار گرفتن این بنا در منطقه مرزی و روستایی، اهمیت آن را در حوزههای تاریخی، فرهنگی و حتی ژئوپولیتیک برجستهتر میکند.