مراسم طشت گذاری از دوران صفویه در اردبیل برگزار شده و قدمتی چند صد ساله دارد ریشه در اعتقادات و آداب و رسوم استان دارد و به یاد تشنگی حماسه سازان واقعه عاشورا انجام میگیرد.
تعزیه به معنای نماکیشی است که در آن واقعه کربلابه دست افرادی که هریک نقشی از شخصیت های اصلی را بر دوش دارند، نشان داده می شود.
حسینیه مجتهد اردبیل یکی از بناهای نادر تاریخی است که از اولین روز ماه محرم مراسمات عزاداری آن آغاز می شده و از جمله اعجاز معماری استان اردبیل و شمال غرب کشور محسوب میشود.
آیینهای عزاداری امام حسینع در ایران علاوه بر ثبت در فهرست آثار ملی، بیشترین حجم گردشگران داخلی و خارجی را بهخود اختصاص دادهاند.
تاکنون نزدیک به 70 آیین مربوط به عزاداری و سوگواری مربوط به استان اصفهان در فهرست میراث ملی به ثبت برسیده است که در اینجا به چند مورد آن اشاره می کنیم.
خیابانهای اطراف حسینیه اعظم زنجان به حدی شلوغ و مملو از جمعیت عزادار میشود که شاید حرکت در مسیر 5 دقیقهای در این منطقه، 2 ساعت طول بکشد.
نحوه برگزاری آیین طشتگذاری در اردبیل بر حسب نوع مسجد و محله اختلاف جزئی دارد ولی فلسفه برگزاری آنها به یا یک هدف صورت می گیرد که در این نوشتار به آن می پردازیم.
یکی از آیینهایی که در روز نهم محرمالحرام در اردبیل برگزار میشود، آیین «شام پایلاماق» یا شمعگردانی است که طی آن اهالی اردبیل در ۴۱ مسجد، شمع نذری روشن میکنند.
در ایام محرم در بسیاری از نقاط مازندران، تهیه انواع خورشهای محلی با گوشت گوسفند و مرغ بههمراه برنج و گاهی اوقات مرغ محلی و اردک رواج دارد.
مراسم «عروس قاسم» گرفته تا پیشکش شیرینی «هیس» از آداب و رسوم خاص عزاداری سالار شهیدان در ایام محرم در استان خوزستان است.