مسئولان سازمان میراث فرهنگی کشور در حالی از برنامه این سازمان برای افزایش تعداد روستاهای هدف گردشگری کشور سخن می گویند در حالیکه این روستاها از امکانات و زیرساختهای اولیه گردشگری برخوردار نیستدند.
صادق پارسا
دیدشهر: وقتی میگوییم که ما از صنعت گردشگری روز دنیا بسیار عقب هستیم، سخنی به گزاف نگفتهایم؛ چرا که برای توسعه زیربنایی سرمایههای بالقوه طبیعی که در سراسر کشور داریم، تاکنون کار قابل توجهی نکرده و خود را از یکی از ارزشمندترین فرصتهای توسعهای محروم ساختهایم.
یکی از بارزترین نمونههای آن بی توجهی به روستاهایی است که میتوانند هدف گردشگری باشند. کمبود امکانات و سطح پایین خدماترسانی برخی از آنها بهعنوان مثال روستاهای که با عنوان هدف گردشگری انتخاب شدهاند از این حکایت دارد که این روستاها گویا چندان نیز هدف گردشگری نیستند.
روستای هدف گردشگری به محدوده جغرافیایی گفته میشود که در این محدوده یک یا چند یا مجموعهای از جاذبههای تاریخی، طبیعی و فرهنگی وجود دارد که وجود آنها انگیزهای برای سفر و اقامت گردشگران خواهد بود.
طی چند سال گذشته، متولیان گردشگری طرحی را تعریف کردند تا روستاهای مستعد کشور نیز در چرخه گردشگری وارد شوند و سهمی در جذب گردشگر با اتکا به تواناییهای طبیعی، فرهنگی و تاریخی خود داشته باشند.
درواقع روستاهای هدف گردشگری طرحی جذاب و شایسته به شمار میرود که میتواند در صورت اجرای درست، شرایط گردشگری در ایران را به شکل مثبتی متحول کند و با توجه به جذابیتهای روستاهای هدف گردشگری برای گردشگر، اجرای این طرح کمک زیادی به جذب گردشگر به کشور و توزیع آن در استانها میکند اما در مرحله دوم پس از اینکه روستاهای هدف شناسایی شدند، باید زیرساختها و ملزوماتی برای حضور و اقامت گردشگر نیز در چنین روستاهایی فراهم شود تا بتوان گردشگر را از اقصی نقاط کشور یا خارج به این مناطق راهنمایی کرد.
با این حال این روستاها از حیث توسعه جهانی و امکانات رفاهی مورد بیمهری مسوولان قرار گرفته و حتی در بعضی از این مناطق، حداقل امکانات رفاهی برای مسافران فراهم نشده است.
به عقیده کارشناسان، نکته قابل تامل در طرح یاد شده این است که بسیاری از این روستاها که در فهرست روستاهای هدف گردشگری جای گرفته است، از دید و نگاه مسئولان دور مانده و همچنان هیچگونه زیرساخت و امکانات گردشگری ندارد، این در حالی است که یکی از اهداف معرفی روستاهای هدف گردشگری تامین اعتبارات لازم برای ایجاد تسهیلات و احداث زیرساختهای گردشگری در منطقه بوده است.
از دیگر سو برخی از این روستاها که توانستند گردشگران بسیاری را به سوی خود جذب کنند، به دلیل نبود ضوابط و آموزشهای لازم جهت حفظ و نگهداری محیط و فرهنگ بومی منطقه، دستخوش تغییرات بسیاری شده است که باقیماندن نامشان را در فهرست روستاهای هدف به خطر انداخته است؛ در حالی که تعریف و شناسایی روستاهای هدف گردشگری میتواند باعث افزایش میزان ورود گردشگران خارجی به کشور و همچنین بهرهمندی اقتصادی ساکنان روستا شود؛ امری که تاکنون بدرستی محقق نشده است.
با وجود گذشت چند سال از تصویب شدن طرح گردشگری برخی از این روستاهای هنوز از امکانات و زیرساختهای اولیه برخوردار نیستند.
به گفته مسئولان سازمان فرهنگی و گردشگری یکی از دلایل این موضوع، نبود سرمایهگذار و بیرغبتی روستاییان برای اجرای طرح است.
اگر گردشگری روستایی به نحوی مناسب برنامهریزی و مدیریت شود میتواند خالق یا محرک یک فرآیند توسعه در نواحی روستایی، پایداری جوامع محلی، ایجاد اشتغال، درآمدزایی، سرمایهگذاری، جذب توریسم، توسعه گردشگری و… باشد و امیدواریم این طرح در روستاها که ظرفیت بسیار بالایی در حوزه گردشگری دارند، به سرانجام خوشی برسد.